Faq auteursrechten muziek

Hoe verdien je aan je rechten? Als je muziek schrijft of uitvoert, krijg je te maken met intellectueel eigendomsrecht. Auteursrecht en naburige rechten zijn daar onderdeel van. Dat kan geld opleveren als je muziek in binnen- of buitenland gedraaid, gespeeld of verkocht wordt. Hoeveel hangt ook af van wat jij hebt bijgedragen: ben je de componist/tekstschrijver, de muzikant en/of de producent?

Auteursrecht: voor componisten en tekstschrijvers

Auteursrecht ontstaat zodra je werk maakt met een oorspronkelijk karakter. Als je er iets aan wilt verdienen moet je deze rechten vastleggen. Het exploitatierecht is het recht om werken openbaar te maken en te verveelvoudigen. Dit deel van het auteursrecht wordt vaak overgedragen aan een auteursrechtorganisatie (collectieve beheerorganisatie) zoals Buma/Stemra.

Direct naar:

Auteursrecht

Naburige rechten: voor uitvoerende musici en producenten

Volgens de wet naburige rechten hebben de makers van muziek recht op een redelijke vergoeding wanneer hun muziek in het openbaar gedraaid wordt. Dit gaat over de uitvoering van de muziek en zijn dus van belang voor uitvoerende musici en producenten. De producent is de partij die de opnames mogelijk heeft gemaakt. Dat kan een label zijn en als je iets uitgeeft in eigen beheer, dan ben je dat zelf. 

Masterrechten vallen ook onder deze wet: dit gaat over de rechten van de specifieke opname van de muziek. Dit mastereigendom is ook belangrijk bij syncs: als je muziek bijvoorbeeld in een reclame, film of tv-serie gebruikt wordt.

Collectieve beheerorganisaties: auteursrechtorganisaties

Deze organisaties innen auteursrechtgelden bij de gebruikers en verdelen deze weer onder de rechthebbenden. Hierdoor hoeven muziekgebruikers niet apart met alle muziekmakers afspraken te maken. Deze organisaties treden ook op als belangenbehartigers. In Nederland kun je je exploitatierechten alleen laten beheren door Buma/Stemra. De naburige rechten en het masterrecht kun je laten beheren door Sena.

Afspraken over verdeling

Zorg dat je goede afspraken maakt met de mensen waarmee je de muziek maakt voordat je deze vastlegt bij de auteursrechtorganisatie. Voor de exploitatierechten (Buma) is het gebruikelijk dat 1/3 naar de componist gaat, 1/3 naar de tekstschrijver en 1/3 naar de producent/het label. Schrijf je bijvoorbeeld samen met je bandleden, spreek dan af wie welk percentage krijgt. Voor de naburige rechten (Sena) geldt dat 1/2 van de opbrengsten naar de artiest /muzikant(en) gaat en 1/2 naar de producent of het label.

Wat levert het op?

  • Streaming
    Sena heeft geen wettelijk mandaat om een vergoeding voor on demand muziek te incasseren. Dat recht is exclusief voor de muziekmaatschappij. Buma/Stemra heeft wel licentie-overeenkomsten met online diensten als Spotify, YouTube, Itunes en online radiostations.
     
  • Radio en televisie
    De vergoeding voor het exploitatierecht en het naburige recht wordt berekend via de punt-secondewaarde. Per seconde dat je muziek gedraaid wordt, krijg je een bedrag uitgekeerd. De bedragen per seconde verschillen per omroep.

    Rekenvoorbeelden 2020: Bij 3FM levert een liedje van 3 minuten van Buma/Stemra €8,64 op: 180 x €0,048 p/s. Bij Radio 538 is dat €9,54: 180 x €0,053 p/s. De vergoeding bij RTL4 is €87,30: 180 x €0,485 p/s.

    Een videoclip die op televisie getoond, wordt is ook openbaarmaking van muziek. Als je het liedje geschreven hebt, ontvang je een vergoeding van Buma, en voor het 'optreden' in de clip krijg je een vergoeding van Norma. Norma doet deze vergoedingen alleen voor de grote zenders zoals de NPO, RTL en SBS, dus niet voor bijvoorbeeld MTV.
  • Optreden
    Live-uitvoeringen worden afgerekend op basis van een percentage van de recette en/of de gagebedragen, met als minimumvergoeding een oppervlakteprijs. Buma hanteert een uit te keren minimumvergoeding van €22,- per optreden. De vergoeding wordt vastgesteld aan de hand van de setlijst en verdeeld onder de betrokken rechthebbenden.

    Voorbeeld: je treedt op in een feesttent en je speelt repertoire dat je zelf geschreven hebt. Recettebedrag is €15.000, het gagebedrag €5.000 en de oppervlakte van de zaal betreft 1200 m2. Voor dit optreden ontvang je €15.000 x 7% = €1.050,- auteursrechtenvergoeding (minus administratiekosten en SoCu-bijdrage) voor verdeling onder de betreffende rechthebbenden.