Kunst en cultuur in cijfers

Kunst en cultuur hebben impact en dat zien we terug in onderzoeken en cijfers die over de verschillende werkvelden verschijnen. Verzamel data waarmee je jouw verhaal kunt onderbouwen.

Waarvoor gebruik je data?

Cijfers over de kunst- en cultuursector geven inzicht in de omvang van een beroepsgroep of vakgebied. Dat zegt iets over het belang ervan. Je kunt dit ook per vakgebied bekijken: Hoeveel optredens vinden er bijvoorbeeld plaats per jaar, hoeveel architecten zijn er of hoeveel bezoekers trekken musea?

Let bij het gebruik van statistische gegevens goed op de context. Kijk ook naar de schaal: heb je het over impact op het niveau van een buurt, stad, regio, nationaal of internationaal? Vanuit het Nederlandse perspectief is het relevant om te weten dat er ca. 410.000 mensen in de cultuur- en mediasector werken, en dat het aandeel van de werkgelegenheid ca. 4,3% is.

Je kunt onderzoeken gebruiken om de impact van jouw eigen werk of vakgebied te verduidelijken. Plaats cijfers in perspectief, door bijvoorbeeld een vergelijking te maken met een gemiddelde en onderbouw op die manier jouw eigen verhaal.

Data en de actualiteit

Bij het vergelijken van data is het ook belangrijk om de ontwikkelingen in die periode in een breed perspectief te plaatsen. Sinds de coronapandemie zien we bijvoorbeeld in de podiumkunsten, bij musea en bioscopen een flinke daling van bezoekersaantallen. De financiële regelingen die bedoeld zijn om werkgelegenheid te behouden tijdens de lockdowns en beperkende maatregelen, hebben niet kunnen voorkomen dat de inkomsten en werkgelegenheid gedaald zijn.

Er zijn ook succesvolle initiatieven geweest om publiek online te bereiken. In de meeste gevallen woog dit nog niet op tegen het verlies aan inkomsten van fysieke bezoeken. De cijfers over 2020 en 2021, en waarschijnlijk ook 2022, kun je niet zonder die context vergelijken met die van de jaren ervoor. Tegelijkertijd kwam er in deze periode meer aandacht voor duurzaamheid en klimaatproblematiek. Dit zorgt er juist voor dat de architectenbranche het werk ziet toenemen.

Waar vind je statistische gegevens?

In de Cultuurmonitor van de Boekmanstichting staan kwantitatieve gegevens en kwalitatieve en thematische analyses over de Nederlandse culturele sector. Je kunt hier ook goed terecht voor cijfers over de verschillende werkvelden. Daarnaast biedt de Kamer van Koophandel cijfers over het aantal medewerkers, zelfstandigen en instellingen in de verschillende beroepsgroepen, waaronder de branche ‘cultuur en sport’. Ook het CBS en gemeentes presenteren statistische gegevens.

Via belangenbehartigers
Om de belangen van de sector en de eigen leden goed te kunnen ondersteunen doen belangenbehartigers vaak ook zelf onderzoek. Bijvoorbeeld door de eigen leden of achterban te ondervragen op bepaalde thema's. Deze informatie wordt meestal ook openbaar gepresenteerd. Er zijn verschillende landelijke beroepsorganisaties die op deze manier een belangrijke bijdrage leveren aan belangenbehartiging van de eigen beroepsgroep en arts advocacy in het algemeen. Jij kunt ook weer van deze cijfers profiteren om je eigen verhaal te onderbouwen.

Direct naar:

Belangenbehartigers

Er zijn in Nederland in 2020 ongeveer 15.000 beeldend kunstenaars actief. (Cultuurmonitor, 2021)

In 2017 hadden we 440 galeries voor hedendaagse kunst in Nederland. Waarvan 82% met een vaste expositieruimte. (Nederlandse Galerie Associatie)

In 2017 kregen musea meer dan 34 miljoen bezoekers, waarvan 8,9 miljoen aan beeldende kunst musea. Presentatie-instellingen zijn goed voor 0,4 miljoen bezoeken en galeries krijgen jaarlijks tussen de 1,4 en 1,5 miljoen bezoekers. (Cultuur in beeld 2017)

Bron: Cultuurmonitor - Beeldende kunst
Bron: Nederlandse Galerie Associatie - sectoronderzoek galeries
Bron: Cultuur in beeld 2017

Er zijn in Nederland ruim 13.805 geregistreerde architecten. Driekwart is architect, 13% interieurarchitect, 6% is stedenbouwkundige en 5% landschaps- of tuinarchitect.

Er zijn bijna 1100 bureaus aangesloten bij de Branchevereniging Nederlandse Architecten.

Bron: Architectenregister
Bron: Branchevereniging Nederlandse Architecten (BNA)
Bron: Cultuurmonitor - Architectuur

2021
Nederland telt in 2021 totaal 61.809 rijksmonumenten, waarvan de meeste in Noord-Holland (14.014) en Zuid-Holland (8.987).

2020
In 2020 zijn er 456 musea aangesloten bij de Museumvereniging. Het aantal museumbezoeken is in 2020 met 60% gedaald, naar 13,2 miljoen. Een jaar eerder was dat nog 33 miljoen. Voor 2021 verwacht de Museumvereniging een nog verdere daling naar 9,7 miljoen bezoeken. De daling van buitenlands bezoek was zelfs 82%: van 10 miljoen in 2019 naar 1,8 miljoen in 2020.

De eigen inkomsten van musea zijn in 2020 bijna gehalveerd ten opzichte van 2019. Ze zijn met 250 miljoen gedaald. De totale omzet (inclusief subsidies) van musea liep al met al terug met €88 miljoen en kwam uit op €977 miljoen. Musea hebben de kosten ook teruggebracht, met €125 miljoen. Dat gebeurde vooral op tentoonstellingen en aankopen. Ook kromp de werkgelegenheid.

In 2020 zijn er ruim 1,3 miljoen Museumkaarthouders, samen goed voor bijna 5 miljoen museumbezoeken (37% van het totale aantal bezoeken).

2019
Bij de archeologische depots waren in 2019 in totaal zo'n 31.000 bodemvondsten te zien.

Bron: Museumcijfers, Museumvereniging
Bron: Erfgoedmonitor

2021
Het jaar is afgesloten met 14.306.934 bezoeken, een daling van 14,6% ten opzichte van 2020 en in vergelijking met 2019 maar liefst een daling van 62,4%. De totale omzet uit kaartverkoop kwam in 2021 uit op 143 miljoen euro, een afname van 5,5% ten opzichte van 2020 en vergeleken met 2019 een daling van 58,8%. (FDN, 2022)

2020 (en 2019)
De totaalomzet van de Nederlandse filmmarkt bedroeg in 2020 €731 miljoen. In 2019 was dit nog €779 miljoen. De recette van bioscopen daalde van €347,6 miljoen naar €151,6 miljoen. De video-on-demand omzet groeide juist van €392 miljoen naar €543 miljoen.

Bioscopen en filmtheaters wisten in 2019 samen 38,03 miljoen tickets te verkopen. In totaal werden er 4,5 miljoen tickets verkocht voor Nederlandse  films. In 2020 daalde de totale verkoop naar 16,76 miljoen tickets.

In 2019 bezocht 63% van alle Nederlanders van 6 jaar en ouder minstens één keer een bioscoop of filmtheater (het bereik). Dit komt neer op 10,2 miljoen unieke bezoekers. Gemiddeld genomen ging men 2,6 keer naar de bioscoop en/of het filmtheater (de bezoekfrequentie).

Bron: FDN
Bron: Stichting Filmonderzoek
Bron: Cultuurmonitor - audiovisueel

In 2020 beoefent 61 procent van de Nederlandse bevolking een vorm van cultuur.

Nederland telt enkele tienduizenden amateurkunstverenigingen, -clubs en -gezelschappen.

Er zijn ongeveer twintigduizend zelfstandige aanbieders van kunsteducatie in de vrije tijd.

Ruim honderd gesubsidieerde instellingen voor kunsteducatie, zoals kunstencentra en muziekscholen, zijn aangesloten bij brancheorganisatie Cultuurconnectie.

Bron: Cultuurmonitor - Cultuur en participatie
Bron: LKCA - Verenigingsmonitor 2021
Bron: LKCA - Factsheet cultuureducatie en -participatie 2019

2020
In 2020 zijn er door VNPF-podia ruim 20.000 minder muziekoptredens geprogrammeerd. Dat is een daling van 76% vergeleken met 2019. Bij de VNPF-festivals was de daling van optredens zelfs 87%. Er waren in 2020 ook relatief minder optredens van buitenlandse artiesten. (VNPF, 2021)

In 2020 werden in totaal 1.054.691 bezoeken aan de VNPF-podia gebracht, een daling van 80% ten opzichte 2019. Bij de VNPF-festivals waren er 3,2 miljoen bezoeken in 2019 en nog geen 50.000 bezoeken in 2020, een daling van 98%. (VNPF, 2021)

2019
Volgens het CBS vonden er in 2019 in totaal 54.116 voorstellingen plaats in de podiumkunsten. Daarvan waren 11.278 theatervoorstellingen, 19.878 muziekvoorstellingen, 2.482 dansvoorstellingen, 6.414 muziektheatervoorstellingen, 8.584 cabaret- en kleinkunstvoorstellingen en 5.479 overige voorstellingen. (CBS, 2020)

In 2019 organiseerden de poppodia 18.093 activiteiten. 66% waren muziekactiviteiten zoals live concerten en clubavonden. In totaal werden 28.862 optredens gegeven. Het merendeel van de artiesten kwam van Nederlandse bodem. In 2019 bezochten bijna 5,5 miljoen mensen de poppodia. 88% van het publiek bezocht een muziekprogramma. Ruim 84% van de bezoekers betaalde entree. (VNPF, 2020)

Poppodia hadden in 2019 in totaal 8.596 medewerkers en 43% van deze medewerkers werd betaald. Dit betrof het personeel in loondienst (19%), payrollers en uitzendkrachten (10%) en freelancers (13%). 54% was vrijwilliger en 4% was stagiair. Vrijwilligers werken gemiddeld minder uur per week dan betaald personeel. 74% van alle werkuren (FTE) werd betaald. (VNPF, 2020)

Ondanks de groei van het aanbod van live popmuziek op de Nederlandse podia en festivals (+57%), is het aanbod tussen 2008 en 2019 nauwelijks diverser geworden, wat betreft gender en herkomst van de optredende artiesten. Vier van de vijf optredende artiesten zijn man en meer dan vier op de vijf optredens worden verzorgd door artiesten uit drie landen: Nederland, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Op het gebied van gender is sinds 2017 wel een lichte trendbreuk te zien; het aandeel van vrouwelijke artiesten neemt sindsdien gaandeweg toe. (Poplive, 2022)

Bron: VNPF
Bron: CBS
Bron: Cultuurmonitor - Muziek
Bron: Poplive monitor

De cijfers van het CBS zijn gebaseerd op de VSCD, VNPF en een eigen enquête. Festivals zijn niet opgenomen in de CBS-data.

In 2020 waren er 554 theaterzalen in Nederland. (CBS, 2021)

Volgens het CBS vonden er in 2020 totaal 25.571 voorstellingen plaats in de podiumkunsten. In 2019 waren dit er nog 54.116. In 2019 waren er 11.278 theatervoorstellingen, 19.878 muziekvoorstellingen, 2.482 dansvoorstellingen, 6.414 muziektheatervoorstellingen, 8.584 cabaret- en kleinkunstvoorstellingen en 5.479 overige voorstellingen. Deze aantallen zijn grofweg gehalveerd in 2020. (CBS, 2021)

In totaal waren er 5,35 miljoen bezoeken aan voorstellingen in 2020 ten opzichte van 19,38 miljoen bezoeke in 2019. (CBS, 2021)

Bron: CBS Statline
Bron: Cultuurmonitor - Theater

Festivals zijn niet opgenomen in de CBS-data.