Kunst en cultuur in cijfers

Kunst en cultuur hebben impact en dat zien we terug in onderzoeken en cijfers die over de verschillende werkvelden verschijnen. Verzamel data waarmee je jouw verhaal kunt onderbouwen.

Waarvoor gebruik je data?

Cijfers over de kunst- en cultuursector geven inzicht in de omvang van een beroepsgroep of vakgebied. Dat zegt iets over het belang ervan. Je kunt dit ook per vakgebied bekijken: Hoeveel optredens vinden er bijvoorbeeld plaats per jaar, hoeveel architecten zijn er of hoeveel bezoekers trekken musea?

Let bij het gebruik van statistische gegevens goed op de context. Kijk ook naar de schaal: heb je het over impact op het niveau van een buurt, stad, regio, nationaal of internationaal? Vanuit het Nederlandse perspectief is het relevant om te weten dat er ca. 410.000 mensen in de cultuur- en mediasector werken, en dat het aandeel van de werkgelegenheid ca. 4,3% is.

Je kunt onderzoeken gebruiken om de impact van jouw eigen werk of vakgebied te verduidelijken. Plaats cijfers in perspectief, door bijvoorbeeld een vergelijking te maken met een gemiddelde en onderbouw op die manier jouw eigen verhaal.

Data en de actualiteit

Bij het vergelijken van data is het ook belangrijk om de ontwikkelingen in die periode in een breed perspectief te plaatsen. Sinds de coronapandemie zien we bijvoorbeeld in de podiumkunsten, bij musea en bioscopen een flinke daling van bezoekersaantallen. De financiële regelingen die bedoeld zijn om werkgelegenheid te behouden tijdens de lockdowns en beperkende maatregelen, hebben niet kunnen voorkomen dat de inkomsten en werkgelegenheid gedaald zijn.

Er zijn ook succesvolle initiatieven geweest om publiek online te bereiken. In de meeste gevallen woog dit nog niet op tegen het verlies aan inkomsten van fysieke bezoeken. De cijfers over 2020 en 2021, en waarschijnlijk ook 2022, kun je niet zonder die context vergelijken met die van de jaren ervoor. Tegelijkertijd kwam er in deze periode meer aandacht voor duurzaamheid en klimaatproblematiek. Dit zorgt er juist voor dat de architectenbranche het werk ziet toenemen.

Waar vind je statistische gegevens?

In de Cultuurmonitor van de Boekmanstichting staan kwantitatieve gegevens en kwalitatieve en thematische analyses over de Nederlandse culturele sector. Je kunt hier ook goed terecht voor cijfers over de verschillende werkvelden. Daarnaast biedt de Kamer van Koophandel cijfers over het aantal medewerkers, zelfstandigen en instellingen in de verschillende beroepsgroepen, waaronder de branche ‘cultuur en sport’. Ook het CBS en gemeentes presenteren statistische gegevens.

Via belangenbehartigers
Om de belangen van de sector en de eigen leden goed te kunnen ondersteunen doen belangenbehartigers vaak ook zelf onderzoek. Bijvoorbeeld door de eigen leden of achterban te ondervragen op bepaalde thema's. Deze informatie wordt meestal ook openbaar gepresenteerd. Er zijn verschillende landelijke beroepsorganisaties die op deze manier een belangrijke bijdrage leveren aan belangenbehartiging van de eigen beroepsgroep en arts advocacy in het algemeen. Jij kunt ook weer van deze cijfers profiteren om je eigen verhaal te onderbouwen.

Direct naar:

Belangenbehartigers

2021
In 2021 vonden 5.568 muziekoptredens met publiek plaats in de poppodia. Dat was 79% minder dan de 26.585 optredens in 2019 en 14% minder optredens dan in 2020. (VNPF, 2022)

In 2021 werden in totaal 883.166 bezoeken aan de poppodia gebracht, een daling van 83% ten opzichte van de 5.197.689 bezoeken in 2019, en 16% minder dan de 1.054.691 bezoeken in het eerste COVID-jaar 2020. (VNPF, 2022)

n 2021 organiseerden de poppodia 272 hybride activiteiten, waarbij naast het live publiek ook bijna 50.000 online kijkers en luisteraars werden bereikt. Daarnaast organiseerden de poppodia 2.345 activiteiten die uitsluitend online werden aangeboden in 2021, waarvan 1.809 muziekactiviteiten. Hierbij vonden 2.258 muziekoptredens plaats wat resulteerde in naar schatting 2,8 miljoen views. (VNPF, 2022)

In 2019 waren ruim 7.800 personen werkzaam voor de poppodia, ten opzichte van bijna 6.600 medewerkers in 2020 (een 16% daling) en bijna 6.700 medewerkers in 2021 (14% minder dan in 2019). (VNPF, 2022)

In 2021 groeide de inkomsten uit opgenomen muziek met 18,5%. De inkomsten uit digitale verspreiding zijn de afgelopen jaren gestaag toegenomen en streaming bleef wereldwijd de dominante vorm, namelijk 65%. (IFPI, 2022)

2020
Volgens het CBS vonden er in 2020 in totaal 25.571 voorstellingen plaats in de podiumkunsten. Daarvan waren 6.027 theatervoorstellingen, 8.104 muziekvoorstellingen, 1.391 dansvoorstellingen, 3.143 muziektheatervoorstellingen, 4.536 cabaret- en kleinkunstvoorstellingen en 2.370 overige voorstellingen. (CBS, 2021)

Diversiteit
Ondanks de groei van het aanbod van live popmuziek op de Nederlandse podia en festivals (+57%), is het aanbod tussen 2008 en 2019 nauwelijks diverser geworden, wat betreft gender en herkomst van de optredende artiesten. Vier van de vijf optredende artiesten zijn man en meer dan vier op de vijf optredens worden verzorgd door artiesten uit drie landen: Nederland, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Op het gebied van gender is sinds 2017 wel een lichte trendbreuk te zien; het aandeel van vrouwelijke artiesten neemt sindsdien gaandeweg toe. (Poplive, 2022)

Bron: IFPI
Bron: VNPF
Bron: CBS
Bron: Cultuurmonitor - Muziek
Bron: Poplive monitor

De cijfers van het CBS zijn gebaseerd op de VSCD, VNPF en een eigen enquête. Festivals zijn niet opgenomen in de CBS-data.