Gesubsidieerde gezelschappen
Nederland kent een breed theateraanbod. Het ministerie van OCW subsidieert vanuit de basisinfrastructuur acht grote stadstheatergezelschappen. Daarnaast verstrekt het Fonds Podiumkunsten (FPK) in opdracht van het rijk ook vierjarige subsidies aan gezelschappen die voorheen een aanvraag bij OCW konden indienen.

Er zijn ook initiatieven van theatermakers die geen vast gezelschap of vaste kern hebben. Jonge groepen en incidentele initiatieven produceren vaak ad hoc. Voor veel landelijke producties wordt projectsubsidie aangevraagd bij het FPK. Daarnaast subsidiëren ook provincies, gemeenten en particuliere fondsen (ad hoc) theaterinitiatieven. 

Ongesubsidieerde producenten
Ongesubsidieerd produceren gebeurt op iedere schaal en kan zowel een positieve keuze als een noodzaak zijn: grote musicalproducties en kleinschalige voorstellingen van cabaretiers en theatermuzikanten zijn doorgaans niet subsidiabel en worden daarom ook wel ‘commercieel’ genoemd. Dat betekent niet dat deze voorstellingen altijd winstgevend zijn.

Voor potentieel winstgevende producties wordt vaak een bv opgericht. Voorstellingen waarvan weinig of geen financiële winst verwacht wordt, zijn meestal in een stichting of eenmanszaak ondergebracht. Diverse artiesten uit de stal van Mojo Theater zoals Acda & De Munnik en Freek de Jonge produceren bijvoorbeeld commercieel. Dit zijn weliswaar Grote Namen, maar geen grote producties zoals de commerciële musicals van Joop van den Ende Theaterproducties.

Amateurgezelschappen
In vrijwel alle gemeenten zijn amateurgezelschappen actief. Het niveau is erg verschillend. Soms werkt een gezelschap met een professionele regisseur en een heel enkele keer spelen amateuracteurs mee in een voorstelling van een professioneel gezelschap. Adressen van amateurgezelschappen zijn meestal te vinden in gemeentegidsen of websites.

Zie ook: