Hier vind je kort uitleg over vaakgebruikte begrippen, met name in de rubrieken recht & contracten en inkomen & belasting.

Artiest
Een artiest is volgens de Belastingdienst iemand die optreedt: iemand die een artistieke prestatie levert die bestemd is om door het publiek te worden bekeken en/of beluisterd. Voorbeelden zijn: muzikanten, acteurs, cabaretiers, mimespelers, poppenspelers en zangers.

Artiestenregeling  
De artiestenregeling is een fiscale regeling voor artiesten die fictief als werknemer in loondienst zijn en die ook geen VAR-wuo (Verklaring Arbeidsrelatie- winst uit onderneming) hebben. De gage van de artiest wordt verloond door de opdrachtgever en aan de artiest uitbetaald.

Belangenvereniging
Een organisatie voor belangenbehartiging van de leden van de vereniging. Dit is vaak een beroepsgroep. Doorgaans moet je lid worden om van de diensten van een belangenvereniging gebruik te kunnen maken. Een belangenvereniging biedt verschillende soorten diensten zoals een netwerk, cursussen en vacatures.

Beroepsvereniging
Zie belangenvereniging.

Besloten Vennootschap (bv)
De bv is een ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid. De bv is geschikt voor bedrijven die flink winst maken.
Zie ook ondernemingsvorm.

Btw
Btw (belasting toegevoegde waarde), of omzetbelasting, factureer je over de dienst, het product of je optreden. Er zijn verschillende btw-tarieven.
Zie ook ondernemer, voorbelasting.

Contract voor onbepaalde tijd
Een arbeidscontract voor onbepaalde tijd betekent onder meer dat je werkgever je contract niet zomaar mag opzeggen. Doet hij dat wel, en teken je geen protest aan, dan kan je vervolgens geen aanspraak maken op een WW-uitkering.

Creatieve industrie   
De creatieve industrie wordt door het Ministerie van OCenW gedefinieerd als een verzameling van culturele en economische sectoren waarin creativiteit centraal staat:
1. kunsten: podiumkunsten, beeldende kunst, cultureel erfgoed en culturele evenementen, musea en monumenten.
2. Media en entertainment: film, tv, letteren, journalistiek, uitgeverij, nieuwe media en games.
3. Creatieve zakelijke dienstverlening: vormgeving, architectuur, reclame, grafische sector etc.

Crowdfunding
Crowdfunding wordt ook wel microsponsoring genoemd. Je werft zelf, of met behulp van een bemiddelaar, liefhebbers die allemaal een klein bedrag schenken. Alle inkomsten samen brengen een veel geld op.

Eenmanszaak
De eenmanszaak is een ondernemingsvorm zonder rechtspersoonlijk-heid. Het is de meest eenvoudige ondernemingsvorm.
Zie ook ondernemingsvorm.

Elevatorpitch.
Het is een korte presentatie (30 seconden tot twee minuten) waarin je enthousiast vertelt wie je bent en wat je kan. De elevatorpitch begint met een goede binnenkomer om de aandacht van je gesprekspartner te trekken. Vervolgens vertel je wie je bent, waar je voor staat en wat je kracht is. Je kan met een verzoek eindigen, waarmee je een geïnteresseerde indruk maakt en je in de gedachten van je gesprekspartner blijft.

Freelancer
De term freelancer wordt in het dagelijks taalgebruik voor verschillende situaties gebruikt. Op BeroepKunstenaar.nl gebruiken we deze term voor opdrachtnemers (ondernemers) die nog niet voldoen aan de criteria die de Belastingdienst aan zelfstandig ondernemers stelt.
Zie ook ondernemer, zelfstandig ondernemer en ZZP-er.

Heffingskortingen
Heffingskorting is een term van de Belastingdienst. Iedereen die belasting betaalt heeft recht op kortingen. Er zijn verschillende kortingen (ouderkorting, kinderkorting, algemene heffingskorting), die afhankelijk van je situatie gelden.

Kleine ondernemersregeling
De Kleine Ondernemersregeling is een regeling voor zelfstandig ondernemers en freelancers die weinig btw hoeven te betalen. Als je er gebruik van maakt betaal je minder of zelfs helemaal geen btw.

Kleine vergoedingsregeling
Je kan je per optreden maximaal 163 euro bruto laten uitbetalen via de kleine vergoedingsregeling. De opdrachtgever betaalt op dat moment geen loonbelasting over dat bedrag. Bij de jaarlijkse belastingaangifte Inkomstenbelasting moet je deze inkomsten opgeven. Als je meer hebt ontvangen dan je kosten hebt gemaakt, betaal je over dat verschil nog wel belasting.

Maatschap
De maatschap is een ondernemingsvorm. Het is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen ('maten') die onder een gemeenschappelijke naam een beroep uitoefenen.
Zie ook ondernemingsvorm.

Marketing
Marketing reikt instrumenten aan om voor jouw werk een 'markt' te vinden en daar dan ook te 'verkopen'. Binnen een marketingplan bepaal je onder andere de doelgroep, maar ook hoe je met die doelgroep wilt communiceren: online én offline.

Offerte
Een offerte is een formele aanbieding van goederen of diensten. Je vraagt ze aan en schrijft ze uit. Een offerte wordt opgesteld op verzoek van een potentiële opdrachtgever/koper. Het kan gaan over een dienst (o.a. optreden, productiewerk, filmen), opdracht (ontwerp, advies) of over een product (o.a. materiaal, computer, verzekering). Een offerte kan een overeenkomst worden als deze door beide partijen is bevestigd.

Omzet
Omzet is het totaalbedrag aan betalingen die je in een bepaalde periode ontvangen hebt voor de goederen of de prestaties die je hebt geleverd of verricht.

Ondernemen
Volgens het woordenboek betekent dit 'het op zich nemen van een zaak of project met als doel winst te behalen'. Dit kun je ook breder interpreteren. Je hoeft geen bedrijf te zijn of te hebben om te ondernemen en financiële winst hoeft niet het belangrijkste doel te zijn. Ondernemen vraagt wel visie, zelfstandigheid, investeren en risico nemen.

Ondernemer
Wordt vaak gezien als iemand die een zaak of project op zich neemt om winst mee te maken. Een ondernemer heeft visie, is zelfstandig, investeert en neemt risico. Op BeroepKunstenaar.nl hebben we het over de zelfstandig ondernemer om de fiscale status aan te duiden.
Fiscaal (voor de Belastingdienst) zijn er twee soorten ondernemers:
1. organisatie van arbeid en kapitaal, gericht op deelname aan het economisch verkeer en met een winststreven.
2. vrije beroepsbeoefenaren, zoals freelancers, zzp-ers, zelfstandigen.
Voor de omzetbelasting geldt weer een ander ondernemersbegrip: voor de btw ben je ondernemer als je zelfstandig een bedrijf of beroep uitoefent. Ook als je géén ondernemer bent voor de inkomstenbelasting, kun je tóch ondernemer zijn voor de btw.
Zie freelancer, zelfstandig ondernemer, ZZP-er.

Ondernemersaftrek
De ondernemersaftrek is een aftrekpost op winst en bestaat uit: zelfstandigenaftrek, startersaftrek, startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid, aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk, meewerkaftrek, stakingsaftrek. Doordat de winst lager wordt, betaal je minder belasting. Je hebt hier recht op zodra je minimaal 1225 uur per jaar aan je onderneming besteedt.

Ondernemingsvorm   
Een ondernemingsvorm is hetzelfde als een rechtsvorm en duidt op het juridische jasje van je bedrijf. Er zijn twee soorten ondernemingsvormen: zonder rechtspersoonlijkheid en met rechtspersoonlijkheid. Als jouw bedrijf wél rechtspersoonlijkheid heeft dan kunnen schuldeisers geen aanspraak maken op je privébezittingen. Heeft je bedrijf géén rechtspersoonlijkheid, dan kan dat wel.
Zie ook de pagina recht & contracten / ondernemingsvormen

Opdrachtgever
Elke klant (organisatie of persoon) die jou als freelancer/ZZP-er/zelfstandig ondernemer inhuurt is in principe een opdrachtgever, dus geen werkgever.

Opdrachtnemer
Iemand die een opdracht aanneemt en die niet in loondienst uitvoert.

Optie
Een optie is een soort reservering. Als je een optie neemt op goederen of diensten, heb je voor een afgesproken periode het alleenrecht om werkelijk tot het afnemen van deze goederen of diensten over te gaan. Denk bijvoorbeeld aan het huren van spullen en aan opties van zalen m.b.t. afnemen van een voorstelling. Als een opdrachtgever een optie op jouw diensten heeft genomen, kun je voor de afgesproken periode niet zomaar ander werk aannemen.

Payrolling
Als je niet in het bezit bent van een VAR-wuo kun je een verloningsbureau (payrollservice-bureau) inschakelen. Je voert als freelancer of zzp'er zelf de onderhandelingen met je opdrachtgever over de opdracht en het honorarium. De payroll-aanbieder neemt de administratieve handelingen over van het bedrijf dat de werknemer inschakelt en is juridisch gezien de werkgever. Zowel een opdrachtgever, een zzp'er als een freelancer kan een payroll-bureau inschakelen. Het payroll-bureau krijgt een percentage van het salaris.

Pecha-kucha
Pecha Kucha is een concept voor het houden van korte, krachtige en creatieve presentaties. De naam stamt af van een Japans woord voor 'prietpraat'. Het is een diavoorstelling van 20 afbeeldingen, die per slide door de spreker in 20 seconden wordt toegelicht, in een totale tijd van 6 minuten en 40 seconden. Elke afbeelding wordt dus precies 20 seconden getoond.

Pitchen
Een ‘pitch’ is een ‘verkooppresentatie’. Je verkoopt jezelf, je idee of je project aan een opdrachtgever. De pitch is kort, origineel en bondig. De organisatie of het platform waar je kunt pitchen bepaalt de precieze tijd die je voor een pitch krijgt, maar ga uit van ongeveer zeven minuten. Elke discipline kent zijn eigen gebruiken.

PRIE
Een PRIE (Productie, Risico, Inventarisatie en Evaluatie) brengt de risico's tijdens de opbouw, uitvoering en afbouw van een productie in kaart. Er is ook een Podiumprie, een digitale checklist speciaal ontwikkeld voor de podiumkunsten.

Projectmanagement
Het tegelijkertijd sturen en bewaken van alle processen die nodig zijn om tot een goed eindresultaat te komen.

Rechtspersoon
Een juridische constructie waarin een abstracte entiteit of organisatie op kan treden als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon in het rechtsverkeer, behept met rechten en plichten zoals een natuurlijk persoon dat kan doen. De stichting, de vereniging en de bv zijn rechtspersonen.

Public Relations (PR)
Public Relations is het aangaan en onderhouden van contacten die voor je product of organisatie van belang zijn.

Rechtsvorm
Zie ook ondernemingsvorm.

Sectorinstituut
Een sectorinstituut is belast met de uitvoering van de vijf besteltaken: (inter)nationale vertegenwoordiging en promotie; educatie, informatie en reflectie; inventarisatie, waardering en ontsluiting van erfgoed; documentatie en archivering; afstemming en coördinatie. De taken zijn gericht op het beter functioneren van de sector. Sectorinstituten worden gesubsidieerd door het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCenW). Voorbeelden: Nederlandse Muziek Insituut (NMI) en het Eye Film Instituut.

Stichting
De stichting is een ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid. In de statuten staat een doel omschreven dat niet gericht mag zijn op het betalen van bestuursleden of oprichters zonder contraprestatie.
Zie ook ondernemingsvorm.

Vakbond   
Een vakbond is van oudsher een vereniging van werknemers met een bepaald vak of binnen een bedrijfstak, met als doel de behartiging van de belangen van het vak en de verdediging van de sociale en economische belangen van de leden. Tegenwoordig kunnen ook opdrachtnemers (freelancers of zelfstandig ondernemers) lid worden van een vakbond.

VAR
VAR staat voor Verklaring arbeidsrelatie. Opdrachtgevers kunnen zo’n verklaring vragen aan opdrachtnemers (zzp’ers, freelancers,zelfstandig ondernemers) om hun fiscale status aan te tonen. Een VAR vraag je aan bij de Belastingdienst. Er zijn verschillende soorten VAR, de belangrijkste zijn:
•    VAR-wuo (winst uit onderneming): geeft zekerheid dat de opdrachtgever over jouw beloning geen loonheffingen hoeft in te houden en af te dragen. Je krijgt deze als je aan veel van de criteria voor zelfstandig ondernemer voldoet.
•    VAR-row (resultaat uit overige werkzaamheden): geeft je opdrachtgevers geen zekerheid over de vraag of zij loonheffingen moeten inhouden en afdragen. De opdrachtgever moet zelf bepalen of er geen sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking. Dit is dus geen ideale situatie.

Vereniging
Een vereniging is ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid. Het is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (leden) met een gemeenschappelijk doel. Zie ook ondernemingsvorm.

Verlonen
Als je niet in het bezit bent van een VAR-wuo kun je je laten verlonen door een verloningsbureau. Zie Payrolling.

Vof
Een Vennootschap Onder Firma (vof) is een ondernemingsvorm zonder rechtspersoonlijkheid. Het is samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (vennoten), die bedoeld is om een bedrijf uit te oefenen onder gemeenschappelijke naam. Zie ook ondernemingsvorm.

Voorbelasting
De belasting die je betaalt over je kosten. De btw die je over de kosten betaalt, mag je verrekenen met de btw die je jouw klanten in rekening brengt. Dat heet aftrek van voorbelasting. Zie ook btw.

Voorheffing
De Belastingdienst legt freelancers/zelfstandig ondernemers meestal een voorheffing op. Dit bedrag wordt berekend op basis van je omzet of inkomsten uit voorgaande jaren. Het bedrag wordt verrekend met de jaarlijkse belastingaangifte. Op die manier voorkom je dat je in één keer een groot bedrag aan belasting moet betalen.

Werkgever
Een bedrijf dat, of organisatie die één of meer werknemers in loondienst heeft.

Werknemer
Iemand die bij een werkgever in loondienst is. Dit is dus geen opdrachtnemer!

Winstoogmerk
Als je een winstoogmerk hebt streef je naar winst: de omzet moet hoger zijn dan de kosten. Bij de keuze voor een ondernemingsvorm is het van belang of je die winst ook voor privédoeleinden wilt kunnen gebruiken, of dat je alle winst weer in je bedrijf steekt.

WWIK
De WWIK is de afkorting van de Wet Werk en Inkomen Kunstenaars. Het is een financiële regeling voor professioneel werkende kunstenaars. Er geldt tot 1 juli 2012 een overgangsregeling voor degenen die op 31 december 2011 recht hadden op een uitkering.
Zie ook de pagina inkomen & belasting / sociale zekerheid / WWIK.

Zelfstandig ondernemer
Op BeroepKunstenaar.nl gebruiken we de term zelfstandig ondernemer voor iemand die door de Belastingdienst is erkend als zelfstandig ondernemer. Een ondernemer moet daarvoor minimaal drie opdrachtgevers per jaar hebben, en het risico lopen niet of later betaald te worden. De Belastingdienst stelt nog meer eisen maar een rechter kijkt eerst en vooral naar deze twee eisen.
Om te bepalen of een zelfstandig ondernemer ook recht heeft op ondernemersaftrek kijkt de Belastingdienst of er minimaal 1225 uur per jaar aan de onderneming besteed is, geinvesteerd wordt en winst gemaakt wordt. Zie ook ondernemer, freelancer, zzp-er.

ZZP-er
ZZP staat voor zelfstandige zonder personeel. Net als de term freelancer wordt de term ZZP-er op verschillende manieren gebruikt. De term zegt niets over de fiscale status: ook voor de ZZP-er geldt dat deze pas als zelfstandig ondernemer erkend wordt als hij aan de eisen van de Belastingdienst voldoet.
Zie ook freelancer, ondernemer, zelfstandig ondernemer.